Ottoman Turkish bows

Książka szczegółowo opisująca proces powstawania łuków azjatyckich, z naciskiem na łuki tureckie. Jedna z niewielu pozycji poświęcona tej tematyce. Szczerze polecam!

czytaj dalej...

Deska na łuk

Dodano: 2009-03-25
Autor: Cream

Wiele osób zadaje sobie pytanie: „czy deska którą mam nadaje się na łuk?”. Jeśli poznamy, jakie jakości powinna owa deska spełniać, poznanie odpowiedniej w dużym stosie nie będzie sprawiać problemu.

Łuki z pnia, a łuki z deski



Najpierw trochę o różnicach pomiędzy robieniem łuku z pnia drzewa a deski.

- łuki z desek robi się znacznie szybciej, pomijamy czas potrzeby na suszenie, ściąganie kory i odpowiednią obróbkę wstępną
- koszt deski zwykle będzie mniejszy, niż koszt ścięcia całego drzewa (istotne, jeśli chcemy zrobić tylko jeden lub dwa łuki)
- deski suszą się zwykle w kontrolowanych warunkach, czego nie można powiedzieć o większości ściętych szczap czy pni
- są proste, brak wypaczenia czy uszkodzeń zadanych przez insekty (zwykle)
- deski mogą być czasem przesuszone, rzadko zdarza się to szczapom z pnia (idealna wilgotność to 8-9% w zależności od odporności gatunku na rozciąganie)
- suszenie desek w piecach nie uszkadza ich struktury wewnętrznej, jak wielu może sądzić, grunt to żeby nie były przesuszone

Czego szukać



Głównym zmartwieniem wielu osób jest brak pierwszego słoja gdziekolwiek na desce, by zrobić z tego miejsca grzbiet łuku. Pierwszy słój nie jest konieczny aby łuk nie złamał się. Jedyne co jest bardzo istotne, to bieg włókien drewna był prosty (nie musi być idealnie prosty) przez całą długość deski. Pozwala to na równy bieg włókien przez całą długość deski, bez zbaczania poza jej krawędzie – to jest właśnie to, czego chcemy uniknąć. Wychodzenia włókien poza obszar grzbietu (skręcania w lewo, bądź prawo). Szukajmy deski z prostymi włóknami z jednej strony, aby mogły utworzyć dobry grzbiet przyszłego łuku. Im włókna będą wybiegać poza krawędź, tym większa szansa że łuk z takiego materiału złamie się. Miejsca wybiegu włókien pracują w dużo mniejszym stopniu, niż gdy włókna biegną prosto.




Jaka jest siła grzbietu w porównaniu z grzbietem utworzonym z jednego słoja? To zależy. Deski są idealnie płaskie, a płaski grzbiet jest mocniejszy niż półokrągły grzbiet, jaki często spotykamy przy łukach z pni. Ale ilość wyeksponowanego słabego wiosennego przyrostu na grzbiecie łuku z deski, osłabia go właśnie o stosunek widocznego przyrostu wiosennego do letniego.

A oto jak mogą wyglądać słoje deski widzianej od końca. Wszystkie te przekroje nadają się do zrobienia łuku, ale zasada siły grzbietu pozostaje ta sama – im więcej przyrostu wiosennego na grzbiecie, tym jest on słabszy. Można przyjąć zasadę, że na każdy cal słabego przyrostu wiosennego widocznego na grzbiecie, dodajemy pół cala szerokości ramion. Jest to istotne zwłaszcza dla gatunków, które mają wyraźnie zaznaczone przyrosty letnie i wiosenne (np. jesion, robinia). Gatunki, których drewno jest bardziej jednolite (np. buk, klon) mają przyrost wiosenny znacznie mocniejszy.

Najbardziej ryzykowny jest środkowy przekrój, z usuniętym szczytem grzbietu. Włókna mają największą szansę na „podniesienie się”.




Podsumowując – słoje na grzbiecie nie muszą być równoległe do powierzchni drewna. Ponadto wykonywanie łuku z innym układem słoi niż równoległy ma różne plusy. Po pierwsze, możemy w pewien (oczywiście ograniczony i lepiej niezbyt inwazyjny) sposób obrabiać grzbiet łuku, bo i tak nie stanowi pierwszego słoja. Możemy ponadto uzyskać idealnie płaską powierzchnię grzbietu, co jest atutem poprawiającym jego wytrzymałość. Dodatkowo, warto zauważyć, że drewno stawia większy opór na zginanie na przekrojach poprzecznych. Także łuk o danych wymiarach zrobiony ze słoi o układzie poprzecznym będzie w pewnym stopniu silniejszy niż łuk zrobiony ze słoi o układzie równoległym do powierzchni drewna, przy tej samej masie ramion.

Moim zdaniem, dużo łatwiej zrobić łuk z deski aniżeli z pnia drzewa. Dlatego, jeśli nie mamy dostępu do pni i nie chcemy niszczyć naszych lasów, lepiej wybrać się po zakup odpowiedniej deski. Nie tylko ratujemy nasze lasy, ale również zrobimy łuk szybciej, łatwiej i mniejszym nakładem pracy.